Naar de app rocket

Handleiding

Het profiel van de stopper is niet opgenomen in de Veelpleger Vragenlijst, omdat we die uiteraard niet meer tegenkomen naar aanleiding van een serieus delict. Zoals gezegd, komen we de voorbereiders, ondanks hun inspanningen om hun leven anders in te richten, daarentegen nog wel een enkele keer tegen. Dat gebeurt meestal als ze zich toch weer hebben laten verleiden door hun vrienden van de straat, maar ook wel als er (net) een dramatische verandering in hun leven heeft plaatsgevonden - hun vriendin heeft de relatie beeindigd, er zijn grote en nauwelijks meer te overziene schulden, ze zijn hun (ouderlijk) huis uitgezet, ze zijn ontslagen, hebben weer drugs (en of alcohol gebruikt) etc. Toch hebben we bij de jonge veelplegers die geregeld met politie, justitie, reclassering, jeugdbescherming en hulpverlening in aanraking komen overwegend te maken met volharders en erkenners.

Het onderscheid tussen de eerste drie profielen - volharder, erkenner en voorbereider - is van groot belang, omdat dit een indicatie biedt voor het type sancties en interventies dat per profiel geëigend is. (zie Weijers, 2019, 173-214). De uitslag van deze vragenlijst levert uiteraard geen diagnostisch rapport, maar wel een aannemelijke categorisering van de (voormalige) verpleger als voorbereider, erkenner of volharder met daaraan gekoppeld de mate van motivatie om te stoppen. Maatwerk met betrekking tot jonge veelplegers betekent dat primair wordt gekeken in welke motivatiefase de jongeman zich bevindt. Elk profiel vereist een eigen set aan strafrechtelijke sancties en interventies op het gebied van zorg (die vervolgens uiteraard moeten worden afgestemd op de specifieke, individuele risico- en behoeftesituatie). De Veelpleger Vragenlijst beoogt aan de hand van 30 items de vaststelling van de fase waarin de (voormalige) jonge veelpleger zich bevindt in de dynamiek van volop crimineel actief naar helemaal gestopt te vergemakkelijken. Voor de betrouwbaarheid van het profiel dat deze vragenlijst oplevert, van de consistentie en de sterkte ervan, verdient het de voorkeur dat de test binnen niet al te lange tijd (max. 1 maand) wordt herhaald om te toetsen of en in hoeverre die tot dezelfde uitkomst lijkt.


Stap 1: Profiel op basis van 6 kern-items

Geen van deze items biedt op zichzelf voldoende indicatie voor de vaststelling van de ontwikkelingsfase c.q. motivatie om te stoppen van de jonge veelpleger. Een scherp profiel ontstaat pas als resultaat van de combinatie van de verschillende items. Toch kunnen enkele items als 'kern-items' worden beschouwd, die indicatief zijn voor de bepaling van het profiel. Zes items op deze lijst kunnen als kern-items worden gezien. Dat wil zeggen dat antwoorden op deze zes items duidelijk en consistent in de richting van één profiel wijzen: voorbereider, erkenner of volharder. Dit zijn:

Kernitems

item 2 Hoe kijk je naar je eigen leven?
item 5 Zitten er ook nadelen aan jouw manier van leven?
item 15 Zie je je (oude) vrienden van de straat nog regelmatig?
item 24 Denk je over stoppen met criminaliteit?
item 26 Kun je de criminele inkomsten missen?
item 30 Heb je al stappen in de richting van stoppen gezet?

(rond) 0 = voorbereider: zeer gemotiveerd
(rond) 6 = erkenner: mogelijk gemotiveerd
(rond) 12 = volharder: niet gemotiveerd


Stap 2: Profielsterkte op basis van 30 items

De vragenlijst dient echter niet alleen om een duidelijke indicatie van het profiel te krijgen, dat wil zeggen van een zekere statische bepaling van de fase waarin deze persoon zich op dit moment bevindt wat betreft diens motivatie richting stoppen met criminaliteit. De vragenlijst dient ook om een beeld krijgen van de dynamiek. De beantwoording van alle 30 items laat zien of het (vooralsnog) om een uitgesproken volharder gaat of om iemand die toch al sterk in de richting van erkenning gaat; of om een erkenner die al stappen richting voorbereiding vertoont dan wel terugval richting volharding; of om een voorbereider die ofwel duidelijk koerst richting stoppen, dan wel dat bij deze persoon ondanks goede voornemens terugval aannemelijk is en op de loer ligt. De volgende stap is dan ook de bepaling van de sterkte van dit profiel: hebben we te maken met een uitgesproken voorbereider, erkenner of volharder, of met iemand die zich meer in de overgang van de ene naar de volgende fase of in omgekeerde richting lijkt te bewegen. Daarvoor worden de volgende normen aangewezen:

Score over 30 itemsProfiel
0-2 punten Sterke voorbereider
Zeer gemotiveerd om te stoppen
3-7 punten Zwakke voorbereider
Gemotiveerd om te stoppen
8-30 punten Sterke erkenner
Mogelijk gemotiveerd om te stoppen
31-41 punten Zwakke erkenner
Mogelijk licht gemotiveerd om te stoppen
42-49 punten Zwakke volharder
Waarschijnlijk niet gemotiveerd om te stoppen
50-60 punten Sterke volharder
Niet gemotiveerd om te stoppen